Om terroristen op te sporen moeten de landen van de EU cruciale informatie ruimhartig delen, vindt eurocommissaris Frattini van justitie.

“We hebben al het Europese arrestatiebevel, nu is het tijd voor een Europees ’bewijsbevel’.” Volgens Franco Frattini is de mogelijkheid van landen om elkaar te kunnen raadplegen een van de belangrijkste middelen om daders van terroristische aanslagen op te sporen. “De basis voor het uitwisselen van informatie is wederzijds vertrouwen”, zegt hij. “Wat we nodig hebben is minder wetgeving en meer operationele actie.” Volgende week presenteert Frattini zijn ideeën in een concreet voorstel voor het bestrijden van terrorisme.

Maar momenteel lijkt juist dat vertrouwen nog ver te zoeken. Lidstaten zijn vaak allerminst bereid om informatie uit te wisselen. Daar komt bij dat alle landen volgens hun eigen inzichten bepalen welke informatie ze relevant vinden om op te slaan en te bewaren. Frattini: “Op dit moment zijn er 25 landen die 25 verschillende manieren hebben om met de data van telefoon- en internetverkeer om te gaan.” (Martijn: zie ook de bewaarplicht discussie in Nederland)

Groot-Brittannië wil daar een einde aan maken door alle EU-landen te binden aan de plicht om informatie van telefoontjes en mails ten minste drie jaar vast te houden. Dat voorstel komt vandaag ter sprake op een bijeenkomst van EU-ministers van binnenlandse zaken en justitie in het Britse Newcastle.

Deze vergadering van ministers heeft een informeel karakter, zodat er geen beslissingen kunnen worden genomen. De Britse minister van binnenlandse zaken Charles Clarke drong gisteren in het Europarlement in Straatsburg echter aan op haast. “Vechten tegen terroristen zonder dat we dit soort data kunnen bewaren, is als vechten met onze handen gebonden op onze rug.”

Maar het Europees Parlement vreest dat de ministers met het onderwerp ’aan de haal’ gaan en daarbij belangrijke burgerrechten als privacy veronachtzamen. Tegelijkertijd is er brede erkenning voor het standpunt dat ook de huidige situatie verre van ideaal is. “Sommige landen slaan informatie nu vijf jaar op, andere drie of één jaar, en weer andere helemaal niet”, zegt Martin Schulz, leider van de socialisten in het parlement. “Dat moet worden gelijkgetrokken.” Gebeurt dat niet, dan is de rechtsgelijkheid en rechtszekerheid in de EU ver te zoeken. Maar het parlement wil er hoe dan ook bij worden betrokken.

(Bron: Trouw, 8 september 2005, www.trouw.nl)

Met spanning wacht ik op de plannen van Frattini. De bewaarplichtdiscussie in Nederland hoort natuurlijk ook binnen een context. De huidige discussie gaat voornamelijk over privacy en de argumenten zijn nog heel erg oppervlakkig en weinig onderbouwd.

Volop discussie is er in Nederland (en Europa) over de “bewaarplicht” van alle data- en telecom. De ISP (Internet Service Providers) zullen volgens de huidige plannen alle telefoongegevens 1 jaar en alle internet communicatie een half jaar moeten gaan bewaren.

Dit alles in het kader van de strijd tegen terrorisme. Door de recente aanslagen in Londen is de druk toegenomen om snel een beslissing te nemen over de invoering van een bewaarplicht.

Afgezien van de privacy-aspecten aan het bewaren van “communicatie” kruisen voor- en tegenstanders de degens. Voorstanders geven aan dat het zoeken en opsporen van criminelen en terroristen vergemakkelijkt. Er kan worden teruggezocht en netwerken van communicerende mensen kunnen makkelijk in kaart worden gebracht.

ISPs voeren de hoge kosten aan van het bewaren van alle data. XS4all heeft een teller lopen vanaf 5 september met het aantal data pakketten (en rekent dit om in aantal CDs) wat zij zou moeten opslaan. Toen ik keek (rond het posten van dit bericht) waren het al 732.000 CDs. (512.400 Gigabyte)

Uit de security wereld komen lijsten met mogelijkheden om de bewaarplicht te omzeilen, bijvoorbeeld end-to-end encryptie in combinatie met het gebruikt maken van buitenlandse providers (zoals Gmail of hotmail). Maar ook al het gebruik maken van een GSM abonnement uit een niet EU land zorgt voor onopgeslagen gesprekken.
Een artikel op Webwereld hierover werd werd door minister Donner ontkracht.

Bewaarplicht of niet voorzie ik de voor de komende jaren in het opsporingsgebied 2 uitdagingen: identiteitsfraude en data-mining

Identiteitsfraude zal toenemen aangezien criminelen steeds minder zaken ongezien kan doen. Het wordt zaak bij voorbaat een ware identiteit te verbergen. Daarnaast moeten de opsporingsdiensten ook inspelen op het feit dat een emailtje wel eens niet door de houder van het emailaccount gestuurd kan zijn. Inmiddels komen zaken als tekststijl-analyse in zwang.

Data-mining: hoe krijgen we vanuit de enorme berg aan gegevens reeele gegevens naar boven? Hoeveel opsporingscapaciteit wordt gebruikt door niet gerichte opsporing of afluistering? Hoe integreren de verschillende bewaarplichtige bronnen?

De effectiviteit van opsporing en voorkoming van terrorisme en criminaliteit zal ook van bovenstaande 2 zaken afhangen…. alleen maar de data opslaan draagt niets bij. Ikzelf heb al mijn gestuurde e-mails vanaf 1993 nog…. staat leuk in de kast, maar heb tot nu toe er 1 keer in gezocht.

Google Earth blijft de pers halen….. Was er eerst in Nederland commotie vorige week over het feit dat je Nederland vanuit de lucht kon zien (met soms een mooie mate van detail), nu heeft ook Zuid-Korea geklaagd bij de VS over het zichtbaar zijn.

De discussie lijkt vooral gevoerd te worden door niet-specialisten. Wat kan het gevaar zijn van 2-D beelden, die maximaal een resolutie hebben van 1 pixel per inch (2,54cm)? En dit laatste wordt vooralsnog alleen gehaald op de eigen Headquarters van Google.

Mensen met een terroristische inslag hebben wel betere bronnen denk ik zo: stafkaarten die vrij op internet verkrijgbaar zijn, bestaande luchtfoto’s, plattegronden, observatie, etc etc.

Inmiddels is in Nederland de discussie over risico kaarten in volle gang. Is het nu beter om inzicht te geven in de locaties van risicovolle objecten of helpt dat kwaadwillenden? Ik hoor niemand overigens zeggen dat het verhogen van bewustzijn bij omwonenden, misschien ook meer meldingen van verdacht gedrag uitlokt… daarin kunnnen de risico kaarten ook een rol spelen.

Toevallig kwam er vandaag een onderzoek uit waarin burgers aangeven dat men meer geinformeerd wil worden over terrorisme dreigingen. Minister Remkes wil daar wat mee gaan doen…. ik heb nog wel een paar ideeen….

Vanmiddag werk ik op een flexplek in ons bij-kantoor in Den Haag. Het voordeel van deze plek is: mooi uitzicht….. het nadeel van deze plek: mooi uitzicht.

Je kan de zee bij helder weer prima zien (vandaag wat heiigheid), en de verleiding om in gedachten verzonken naar buiten te staren is groot. Met een netwerkaansluiting, een goede stoel en een koffieapparaat beschikbaar is dit desondanks een prima plek om werk te doen!